Pablo Software Solutions
Broeden

Over eieren en broeden

Verschillende broedmethodes

Regelmatig worden enkele van onze hennen broeds, en dit vooral in hun eerste seizoen als volwassen dier. Deze broedsheid is meestal niet erg hardnekkig en gaat vrij snel weer voorbij. De Barnevelder staat dan ook niet bekend als een goede broedster of kloek. Toch is het niet uitgesloten dat, in gunstige omstandigheden, een broedsel kan lukken en dat de kuikens succesvol worden grootgebracht. Echter, eerder uitzondering dan regel, is dit niet de meest aangewezen manier om jaarlijks, en met enige zekerheid, het gewenste aantal kuikens te fokken.
Al een stuk beter lukt het met behulp van een broedster van een ander ras (Zijdehoen, Wyandotte). Wel blijf je qua planing natuurlijk nog steeds afhankelijk van de broedsheid van de hennen. Maar, eenmaal begonnen, ben je wel een stuk zekerder van de volharding van de broedster.






















Een tijd lang heb ik geprobeerd om met Zijdehoenders te broeden. Alhoewel deze hennetjes uitstekende broedsters zijn en zeer toegewijde kloeken, bleef het uitkomstpercentage van de bebroede eieren toch teleurstellend laag. Het vervangen van de "slechte" broedeieren kan niet, omdat de broedster kort na het kippen van de eerste eieren het nest verlaat met de uitgekomen kuikens.
























Uiteindelijk blijkt het kunstmatig broeden in een broedmachine de meest efficiënte en betrouwbare manier van vermeerdering te zijn. Het gemiddeld uitkomstpercentage ligt hier rond de 80%, dus beduidend hoger dan bij natuurlijke broed. Een ander belangrijk voordeel van de broedmachine is de volledige vrijheid van kiezen van het broedtijdstip. Bij gebruik van een aparte uitkipkast, kan bovendien continu gebroed worden (m.a.w. de onbevruchte, afgestorven of uitgebroede eieren kunnen vervangen worden door nieuwe, en dit zonder het broedproces te moeten onderbreken).
Wel efficiënt dus, maar de charmes van het natuurlijk broeden en van een zorgende kloek met kuikens moet je hierbij wel ontberen.


Broedeieren

Niet elk ei is een goed broedei. Een strenge selectie en een juiste bewaring van de broedeieren zijn kritisch voor het welslagen van een broedsel.

Wanneer je in het vroege voorjaar merkt dat de haan regelmatig zijn hennen treedt, dan kan je ervan uitgaan dat de meeste eieren die je raapt bevrucht zijn.












Verder dienen de eieren een normale eivorm, een gladde schaal en een gemiddeld gewicht en grootte te hebben. Bevuilde eieren worden best vermeden om besmetting in de broedmachine te voorkomen.
Behandel de broedeieren voorzichtig, vermijd schokken en bewaar ze op een koele (12-15°C), niet te droge plaats en met de punt naar beneden. De luchtkamer bovenaan (in de stompe kant van het ei) verhindert dan dat de opstijgende dooier tegen de schaal vast komt te zitten. Op deze wijze kunnen ze zonder problemen een 8-10 dagen bewaard worden. Langer bewaren doet de kwaliteit van de broedeieren afnemen. Leg ook nooit kakelverse eieren in de broedmachine, maar laat de eieren minstens 24 uren rusten alvorens met het broeden te beginnen.







Broeden met de broedmachine

De broedduur voor kippeneieren bedraagt 21 dagen.
De "kunst" van het broeden bestaat erin om gedurende het gehele broedproces het juiste evenwicht tussen temperatuur, vochtigheidsgraad en beluchting te bewaken.
Naast de precisiethermometer en de hygrometer, vormt het regelmatig schouwen van de eieren hiervoor het belangrijkste controlemiddel.






Mijn broedmachine is een zgn. motorbroeder met een capaciteit van 24 kippeneieren. Om een temperatuursgradiënt in de machine te voorkomen, wordt de warme lucht met behulp van een ventilator gecirculeerd (forced draft incubator).
De broedtemperatuur bedraagt gemiddeld 37,5°C en de luchtvochtigheid wordt op 40-50% RH gehouden. Een automatische keerinstallatie zorgt ervoor dat de eieren regelmatig gedraaid worden.
Indien de eieren mogen kippen in de broedmachine, dan wordt een 2-tal dagen voor het uitkomen gestopt met keren, de luchtvochtigheid opgedreven naar 65% RH en de temperatuur met ongeveer een halve graad verlaagd.




















Indien tijdens het schouwen teveel eieren "slecht" blijken te zijn, dan worden deze vervangen door verse. Om dan het broedprocess van deze "laatkomers" niet te verstoren, worden de "vroege" eieren 2 dagen voor het uitkomen overgebracht naar een kipkast. Hiervoor gebruik ik een vlakbroeder, die vooraf reeds op de gewenste temperatuur en vochtigheidsgraad is gebracht.
De eieren hoeven de laatste 2 dagen toch niet meer gedraaid, en kunnen hierin dan in alle rust kippen.
Copyright © 2010 by "Xavier"
All Rights reserved

Internet: www.barnevelders.be
E-Mail: xavier@barnevelders.be
Kies voor het broeden bij voorkeur eieren van overjaarse hennen (die bvb. al in hun 2de legjaar zitten) en niet de eieren van heel jonge hennen die pas aan de leg zijn.
Uiteraard kies je alleen eieren van perfect gezonde hennen zonder lichamelijke gebreken of gedragsafwijkingen.
Sommige fokkers verkiezen om de eieren horizontaal te bewaren. Hierbij is het wel aangeraden om de eieren regelmatig met ongeveer een kwartslag om hun lengteas te keren. Anders zou de dooier tegen de bovenliggende kant van het ei kunnen gaan "plakken".
Schouwen is het doorlichten van de eieren met behulp van een schouwlamp om de ontwikkeling van het embryo en van de luchtkamer te kunnen volgen.